فصلنامه پژوهش های راهبردی ارتش

فصلنامه پژوهش های راهبردی ارتش

بررسی تاثیر شاخص‌های فرهنگ ایمنی و مشارکت کارکنان در تحقق جامعه ایمن نظامی (مطالعه موردی: دانشگاه علوم دریایی امام خمینی نوشهر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد. مدیریت دفاعی. دافوس آجا. تهران. ایران.
2 دانش آموخته دکتری. مدیریت. دانشگاه آزاد اسلامی ساری، ایران.
3 دانش آموخته دکتری. مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی. پژوهشگر مرکز مطالعات راهبردی آجا. تهران ایران.
چکیده
هدف از پ‍ژوهش حاضر، بررسی رابطه میان شاخص‌های فرهنگ ایمنی و مشارکت کارکنان در دانشگاه علوم دریایی(ره) جهت ایجاد جامعه ایمن نظامی است. برای این منظور پ‍ژوهش در قالب تحقیق توصیفی و از نوع پیمایشی انجام گرفت. جامعه آماری این تحقیق عبارت است از کلیه کارکنان پایور مستقردر دانشگاه علوم دریایی که دارای حداقل 5 سال سابقه خدمتی بدون احتساب دوره آموزشی است. روش نمونه‌گیری در این پژوهش، تصادفی طبقه‌ای می‌باشد که به سه طبقه افسران، درجه داران و کارمندان تقسیم گردیدند. جهت تعیین شاخص های فرهنگ دانشگاه، از الگوی رابینز، هافستد، مدل دنیسون و مدل کوئین و نظر خبرگان دانشگاه (روش دلفی) استفاده شده است با استفاده از تئوری های موجود و نظر خبرگان (روش دلفی) 11 شاخص فرهنگ ایمنی و مشارکت کارکنان جهت تحقیق جامعه ایمن نظامی شناسایی شد که در قالب فرضیات با استفاده از روش تحلیل مسیر و با استفاده از نرم افزار آموس(AMOS) مورد آزمون قرار گرفتند و تمام شاخص ها به جز مشارکت کارکنان در کنترل و نظم بر ایجاد جامعه ایمن نظامی تاثیر دارد. در رتبه بندی شاخص‌های فرهنگ ایمنی در دانشگاه نظامی با استفاده از آزمون فریدمن، آموزش رتبه 1، دستورالعمل های ایمنی رتبه 2، نظم و انضباط رتبه 3و سیستم پاداش، رهبری وجهت دهی، حمایت مدیریت و کنترل نظام‌مند و غیرنظام‌مند از مقوله فرهنگ ایمنی در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند. در رتبه‌بندی شاخص‌های مشارکت، مشارکت در کنترل ونظارت رتبه 1، مشارکت در تعیین اهداف رتبه 2 و مشارکت در برنامه ریزی و اجرا در رتبه 3 قرار دارد. همچنین نتایج تحقیق نشان می دهد که شاخص‌های حاکم بر فرهنگ ایمنی از دیدگاه فرماندهان و کارکنان دانشگاه در نهادینه کردن مشارکت کارکنان در کاهش حوادث موثر است.‏
کلیدواژه‌ها

استیفن بی رابینز/ ترجمه علی پارسائیان و سید محمد اعرابی(1387). ”مدیریت رفتار سازمانی“ تهران  موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی.
ایرج محمد فام(1393). تجهیزات حفاظت فردی، انتشارات فن آوران،.
بشیری نسب.م(1386). ارائه مدلی برای ارزیابی ریسک های HSE تکنولوژی، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت تکنولوژی، تهران،.
بیل تیلور، مترجمین: میرزایی.ر، علیزاده.ش، زرانژاد. ع(1392). مدیریت موثر بهداشت، ایمنی و محیط زیست HSE با  رویکرد تیمی، موسسه کار و تامین اجتماعی.
تاجدانی.ا، مشاک.ع (1388). فرهنگ ایمنی در نیروگاه های حرارتی، سومین همایش ملی مهندسی ایمنی، اسفند.
حلوانی،غلامحسین، ابراهیم زاده، مهرزاد، دهقان، مرضیه، فلاح، حسین و مرتضوی، مرتضی(1394)،  بررسی عوامل مؤثر بر فرهنگ ایمنی در کارگران صنایع فولاد استان یزد، فصلنامه علمی تخصصی طب کار، دوره چهارم، شماره اول و دوم.
حمیدی زاده، محمد رضا(1392).  برنامه ریزی استراتژیک ، تهران : انتشارات سمت.
خلیلی، عبدالجواد و سلطان زاده، علی اکبر (1395). بررسی رابطه جو ایمنی و ویژگیهای فردی کارکنان مطالعه موردی، شرکت پالایشگاه گاز پارسیان و حوزههای گازی تابناک، وراوی، شانول و هما، اولین کنفرانس بین المللی نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاهی.
رضاییان، علی(1390). مبانی مدیریت رفتار سازمانی“ تهران انتشارات سمت.
زارع، سجاد، شعبانی، نادر، سرسنگی، ولی، بابایی حیدرآبادی، اکبر، امینی زاده، راضیه (1395).  بررسی وضعیت جو ایمنی در بین کارکنان شاغل در شرکت صنعتی و معدنی گل گهر سیرجان، مجله دانشگاه علوم پزشکی ایلام، دورۀ بیستم، شماره چهارم، ص 204-2011.
زالی،  محمد رضا (1385).ایجاد سازمان یادگیرنده .تالیف مایکل مارکوآرت.انتشارات مرکز کارآفرینی دانشگاه تهران.
زالی، محمدرضا (1385)، تعامل کنترل و یادگیری سازمانی در جستجوی رویکرد کنترلی نوین و کاربردی ، دومین همایش نظارت و بازرسی.
سعیدی.پ، کردستانی.ن(1395). کاربرد شرایط محیط برای استقرار فرهنگ ایمنی، دومین همایش ملی همندسی ایمنی، اسفند.
شمس و موقر (1393)، بررسی عوامل مؤثر برکاهش حوادث شغلی در شرکت برق منطقهای خوزستان، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت توسعه منابع انسانی، مؤسسه تحقیقات و آموزش مدیریت وابسته به وزارت نیرو.
کنعانیان جو و عباسی(1396). اثربخشی آموزشهای ایمنی بر تغییر نگرش کارکنان نسبت به مسایل ایمنی و ابعاد آن: یک مطالعه آسیب شناختی، مجله دانشکده بهداشت و انسیستو تحقیقات بهداشتی دوره 9 ، شماره
کرمی نیا، باقر (1392). بررسی حوادث ناشی از کار در ایران، سازمان تأمین اجتماعی.
کریمی تبار، رضا (1394). "رابطه سبک با فرهنگو تعهد سازمانی " مجله طب نظامی،دوره12.
لاهیجانیان، همایون(1392). سیستم های ایمنی، دانشگاه علم وصنعت ایران.
محمد خندان، شهرم وثوقی(1394). بررسی فرهنگ ایمنی در شرکتی صنعتی، سومین همایش ملی مهندسی ایمنی، اسفند.
محمد خندان، شهرم وثوقی(1394)، بررسی فرهنگ ایمنی در شرکتی صنعتی، سومین همایش ملی مهندسی ایمنی، اسفند.
محمد خندان، شهرم وثوقی،(1388). بررسی فرهنگ ایمنی در شرکتی صنعتی، سومین همایش ملی مهندسی ایمنی، اسفند.
محمد فام، رضا (1393) ارائه مدلی برای برآورد هزینه انسانی حوادث شغلی منجر به فوت همدان، دانشگاه علوم پزشکی همدان.
محمدی ، ناصر(1394). آشنایی با نیازمندیهای سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه تهران، مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.
محمدی.س، اسماعیلی.ا، (1394). ارایه راهکارهایی جهت ارتقاء فرهنگ صنعتی و ایمنی در سازمان، سومین همایش ملی مهندسی ایمنی، اسفند.
محمدی.س، اسماعیلی.ا،(1394). ارایه راهکارهایی جهت ارتقاء فرهنگ صنعتی و ایمنی در سازمان، سومین همایش ملی مهندسی ایمنی، اسفند.
مصطفی کرمی(1392)، ایمنی و بهداشت حرفه ای از تئوری تا عمل، امید مهر.
نوری، محمدرضا (1395). بررسی عوامل سازمانی مؤثر در کاهش حوادث و خطاهای انسانی در شرکت برق منطقه ای باختر، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت اجرایی، مؤسسه تحقیقات و آموزش مدیریت وابسته به وزارت نیرو.
هاشم‌وند، سید یوسف، محسنی، حسین و مینو علی رضا (1394). بررسی رابطه بین نگرش به ایمنی با عوامل جمعیت شناختی و رفتارهای ایمن کارکنان تولیدی شرکت سایپا، اولین کنفرانس بین المللی جایگاه ایمنی، بهداشت و محیط زیست در سازمان ها.
همایون لاهیجانیان(1392). سیستم های ایمنی، دانشگاه علم وصنعت ایران.
 
 
 
 
Blackett C(2005). Combining accident analysis techniques for organizational safety. PhD thesis: National University of Ireland; 24-31.
Clarke, S., & Robertson, I. T. (2005). A meta-analytic review of the big five personality factors and accident involvement in occupational and non-occupational settings. Journal of Occupational and OrganisationalPsychology, 78, 355–376.
Evans,Sherrill, (2016). Mental health, burnout and job satisfaction among social workers in England and Wales.
Henning , J.B., & Stufft, C.J., & Payne, S.C., & Bergman, M.E., & Mannan, M.S., & Keren, N. (2016). The influence of individual differences on organizational safety attitudes. Journal of Safety Science, 47, 337–345.
Kuvaas, B., & Dysvik, A. (2010). Exploring alternative relationships between perceived investment in employee development, perceived supervisor support and employee outcomes. Human Resource Management Journal, 20(2), 138- 156.
Oktem, U. G. (2003). Near-miss: A tool for integrated safety, health, environmental and security management. 37th annual AIChE loss prevention symposium, Integration of Safety and Environmental Concepts.
Rundmo, T. (2014). Safety climate, attitudes and risk perception in Norsk Hydro", Safety Science, 34 (1-3), 47-59.
Sanders A, Mark S, Mc Cormick EJ(2014). Human factors in engineering and design. New York: McGraw- Hill. Pp 115-31.
Sutherland VJ, Cooper CL. Personality,(2015) Stress and Accident involvement in the Offshore Oil and Gas Industry. Personality and Individual Differences;12(2):195-204. [Scopus]
Warren, Richard C. 1996. The empty company: morality and job security. Personal Review 25(6) 41-53.