فصلنامه پژوهش های راهبردی ارتش

فصلنامه پژوهش های راهبردی ارتش

راهبرد ملی- امنیتی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با شبکه‌های اجتماعی مجازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری. جامعه‌شناسی. دانشگاه اصفهان، ایران.
2 دانش آموخته دکتری. جامعه‌شناسی. دانشگاه اصفهان، ایران
3 دانش آموخته دکتری. مدیریت دفاعی. دانشگاه عالی دفاع ملی. پژوهشگر مرکز مطالعات راهبردی آجا، تهران، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با رویکردی جامعه‌شناختی و با هدف تدوین راهبرد ملی- امنیتی در مواجهه با شبکه‌های اجتماعی مجازی و با روش تحلیل محتوای کمّی و گراندد تئوری انجام‌شده است. این پژوهش ضمن نشان دادن لزوم تغییر رویکردها از رویکردهای مقابله‌ای به رویکردهای فرهنگی و اجتماعی، به بررسی ادوار خط مشی گذاری فضای مجازی در کشور و راهبردهای سایر کشورها در مواجهه با شبکه‌های اجتماعی مجازی پرداخته و پنج راهبرد را معرفی نموده و درنهایت به رویکردی رسیده است که اساس نگاهش به‌جای توجه صرف به فرستنده پیام، توجه و تمرکز آن بر مخاطب و گیرنده پیام می‌باشد. به این منظور از طریق مصاحبه با 36 نفر از اساتید حوزه رسانه و ارتباطات و اعضای شورای عالی مجازی کشور، راهبردی ملی- امنیتی در مواجهه با شبکه‌های اجتماعی تدوین‌شده است. نتایج حاصل گویای آن است که باید این راهبردها در چهار عرصه سیاست‌گذاری، سخت‌افزار و نرم‌افزار، فرهنگی و آگاه‌سازی و آموزش باشد تا بتواند با توانمندسازی مخاطب در برابر آسیب‌های مصرف این رسانه، توانایی مقابله آگاهانه و تحلیلی در مواجهه با مخاطرات شبکه‌های اجتماعی را در آن‌ها ایجاد نماید. لذا باید گفت که عدم توجه یا کم‌توجهی به مخاطبان شبکه‌های اجتماعی می‌تواند امنیت ملی ما را در سطوح خرد، متوسط و کلان با مشکلاتی مواجه سازد. درنهایت می‌توان نتیجه گرفت که باید با نگرشی فرهنگی و اجتماعی و با داشتن عزمی برای حل مسائل و مشکلات موجود، حضور، مشارکت و مقابله فعالانه در این حوزه را جایگزین مشاهده منفعلانه نمود.
کلیدواژه‌ها

تولایی، روح الله (1393): آینده‌پژوهی خدمات فضای مجازی ایران در فرایند تکنولوژیک جهانی‌شدن، «فصلنامه مطالعات راهبردی جهانی‌شدن»، ش:14
حاجی ملأ میرزایی (1393): تدوین الگوی مدیریتی در خط مشی گذاری فضای مجازی کشور، «فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی» ش:13
رضایان قیه باشی، احد (1391)، شبکه‌های اجتماعی: پدید فراگیر عصر ارتباطات، سایت تابناک
شکر خواه، یونس (1384) تفاوت سواد رسانه‌ای و آموزش رسانه‌ای، وبلاگ دات، آنلاین
طالب پور، علیرضا و همکاران (1393): مرور راهبردهای کشورهای جهان در حوزه فضای مجازی، فصلنامه «راهبرد»، ش:73
قدسی، امیر (1392): راهبرد تأثیر فضای مجازی بر امنیت ملی ج.ا.ایران، «فصلنامه راهبرد دفاعی»، ش:44
مهدی زاده، محمد (1388): مطالعه تطبیقی نظریه کاشت و دریافت در ارتباطات، تهران، نشر سروش
China Real Name Rule (2011, December 23), Retrieved from BBC: http://www.bbc.com/news/world-asia-china-16614373
Clarke, A. (2012), Open Dialogue and Government of Canada's use of Social Media: Bureaucratic Barriers to Democratic Engagement in the Digital age, Canadian Political Science Association Annual Conference.
Ellison, N. B., & Boyd, D. M. (2007), "Social Network Sites: Definition", History and scholarship, Journal of Computer-Mediated Communication, 210-230
European Commission (2009, February 10), Press Releases Database, Retrieved from European Commission.
Fabiano, Nicola (2009, February 10), Safer Social Networking Principles for the EU, Retrieved from ec. Europa.
Feinberg, L. (2012, January 1), "Social Networking. Retrieved", From Canadian Internet Policy and Public Interest Clinic. https://www.cippic.ca/fr/node/128527
Hicks, R. (2012, Nov 22), Singapore Mine Citizen Sentiment Social Media, Retrieved from Futuregov:http://www.futuregov.asia/articles/singapore-to-mine-citizen-sentiment Online
Internet Rights in Uganda (2013), "Challenges and Prospects", Kampala: International ICT Policy in East and Southern Africa, Retrieved from
 http://www.cipesa.org/?wpfb_dl=70
Internet censorship in china. (2013), Retrieved from Wikipedia:
http://en.wikipedia.org/wiki/Internet_censorship_in_the_People%27s_Republic_of_Chin
Jain, S. (2014, October 6), 40 Most Popular Social Networking Sites World, Retrieved from social media today: http://www.socialmediatoday.com/content/40-most-popular-social networking-sites-
Kok, A. (2008, Sep 17), Asia Pacific FutureGov, Retrieved from Futuregov: http://www.futuregov.asia/articles/2008/sep/17/singapore-experiments-social-media/
Kopstein, J. (2013), UK Police Secretly Monitoring 9,000 Political Campaigners Using Social Media Surveillance, the GuardianArs Technical.
Lumby, C., Green, L., & Hartley, J. (2010), Untangling the Net: The Scope of Content Caught By Mandatory Internet Filtering, Australian Federal Government,
Neubauer, M. (2013, March 21), Techpresident. Retrieved from Internet in a Suitcase: Not Really in a Suitcase, But Really On Its Way.
NITA-U), N. I.-U. (2013), "Government of Uganda Social Media Guide, Government Ministries, Departments and Agencies", National Information Technology Authority
Uganda (NITA-U),
Ribeiro, J. (2011, Aug 8), India Wants Special Monitoring, Access for Twitter, Facebook. Retrieved from Computerworld:
http://www.computerworld.com/s/article/9218968/India_wants_special_monitoring_acc ess_for_Twitter_Facebook
Robotics, C. f. (2012), CAIR. Retrieved from drdo:
Sambuli, N. (2013, November), Monitoring Online Dangerous Speech in Kenya, Retrieved From Ihub.
Sanghani, R. (2014, November 12), Police 'spying' on almost 9,000 extremists, Retrieved from the telegraph:http://www.telegraph.co.uk/news/uknews
Taylor, D. (2011, July 17), Social Media Targeted by Pentagon for Strategic Communication, Retrieved, From Infowars: http://www.infowars.com/social-media